Jaren geleden zei ome Huib, broer van mijn vader: “Jij weet toch wel dat daar een dijkje heeft gelegen vroeger?”.
Ik antwoordde: “Dat zou ik helemaal niet weten. Ik heb daar geen actieve herinnering aan”.
Ik liet het voor wat het was maar ik herinnerde mij later wel dat mijn vader ooit sprak over welputten die op een stuk land van Ben van Vliet lagen, net naast onze verste percelen. Het zou gaan om een perceel net voorbij het puntje van het opgespoten land van Henk vd Drift, waar nu een knik zit in de verlengde Polderhaakweg. Oorspronkelijke was het dijkje ooit de scheiding tussen de Bonnenpolder en de Oranjebuitenpolder. Het dijkje heette het Rijckevorsel dijkje. De volledige Bonnenpolder was ooit van de familie Van Rijckevorsel. Nu is er nog een laan naar vernoemd nabij het Staelduinse Bos.
Maar met de oude kaarten wordt de geschiedenis weer zichtbaar. Hieronder de situatie van voor 1850. Voor dit en de volgende kaartjes, het dijkje ligt min of meer in het midden van het plaatje (en klik er op voor een vergroting).
Tot aan 1850 was de Polderhaak / Haakpolder een gebied dat uit gorzen en duinen bestond. Waarschijnlijk liep er wat verdwaald scharrelend vee en liepen er zalmvissers van- en naar hun werkgebieden. Maar rond 1850 ontstaat er droog land en wordt er een dijkje opgeworpen.
Terwijl de Bonnenpolder wordt uitgebreid met nieuw land wordt er dwars op de tweede Oranjedijk een dijkje aangelegd. Hierdoor ontstaat er een betere verbinding met de Maas. Aan de oostkant ligt een moerassig gebied met tenminste 1 welput.
Rond 1899 zijn de Nieuwe Waterweg en het Nieuw Oranjekanaal uitgegraven, de uitbreiding van de Bonnenpolder volledig en is er aan de Haakpolder begonnen. Het gebied links en rechts van het oude dijkje is voorzien van wat percelen. Naar het schijnt waren er toen 3 welputten.
De eerste decennia van de 20e eeuw wordt de haakpolder volledig in cultuur gebracht. Het lijkt zelfs alsof het dijkje nog wat is verlengd. We zien 2 welputten. De vraag is inmiddels ook of er nog wel gebruik van wordt gemaakt door zalmvissers, als die beroepsgroep überhaupt nog bestaat. Wel zien we nu de benaming Oranjebuitenpolder verschijnen ter hoogte van de Polderhaak. De annexatie is voltooid.
Rond 1950, dus voor de periode van afzanden, is er al een ruime tijd stabiliteit rondom het dijkje. Wel is het zo dat er een pad ligt langs het Nieuw Oranjekanaal waardoor het de oorspronkelijke functie verliest.
En dan, op de kaart van 1971 (dus waarschijnlijk wel een paar jaar eerder), dreigt het dijkje te verdwijnen. Gezien de kleur op de kaart wordt het perceel als grassig of verwilderd land benut. Inmiddels is er ook een groot dijklandschap ontstaan om als slibberging te kunnen fungeren.
En korte tijd later is het gehele perceel ontdaan van zowel het dijkje als de welputten. Waarschijnlijk is het terrein gewoon geëgaliseerd. Vanaf dat moment is het gewoon bouwland zoals ik het altijd heb gekend. Maar wellicht, als het land nat is, is het op sommige plaatsen lastig te ploegen. In elk geval laat de hoogtekaart zien dat dit stuk op 0,3 meter NAP ligt en de omgeving op 0,5 meter.