Een boek van Dr. Ir. W.J. van Liere
De bodemkartering van Nederland
Deel II : De Bodemgesteldheid van het Westland
Uitgifte : 1948
Jaren geleden kreeg ik dit boek van mijn vader, die op zijn beurt het weer had gekregen van zijn zus Cornelia. Zij had het gevonden tussen de spullen van haar overleden man, voormalig Maasdijker Adrie van den Bos, tuinder te Eick West, Moers, Duitsland.
Het boek beschrijft de bodemgesteldheid van het Westland, met inbegrip van de omstreken van Maassluis, Vlaardingen en Delft. De schrijver gaat in op grondsoorten, bodemtypen, opbrengsten en grondverbeteringen. Maar bijzonder interessant is hoofstuk 2 ‘Vorming, ontginning en bewoning van het Westland’. Dit is een stuk geschiedenis dat duizenden jaren teruggaat maar met name interessant wordt vanaf ongeveer 1200.
Over de Oranjepolder wordt het volgende geschreven
14. BEDIJKINGSGESCHIEDENIS VAN DE MAASMOND
Met de bedijkingsgeschiedenis van het gebied ten zuiden van de bovengenoemde oudste Maasdijk, zoals deze voor de periode na 1300 door BEEKMAN beschreven is, kan het bodemkundig onderzoek zich geheel verenigen. Achtereen-volgens werden tegen de zandbank van ‘s-Gravenzande met omgeving (‘s-Gravenzande-binnen) bedijkt: ‘s-Gravenzande-buiten, het Noordland (1322), Nieuwlandse Polder (1421), Oranjepolder (1644) en Buiten Nieuwlandse Polder (voor 1777).
En over afzanden in de Oranjepolder
Bedrijf II. Maasland. Bodemtype 7
Warenhuis 1, groot 928 ramen, 80 rr2. Gebouwd in 1927, tot 1943 tomaten. 1932, 1ste steek ververst met buitengrond. 1935, 5 steken diep losgemaakt.
Warenhuis 2, grootte als 1. Gebouwd in 1927. Tot 1939 jaarlijks tomaten, in 1939 verplaatst, tot 1946 tomaten. 1942: 2de steek weggereden, 1ste steek laten zakken. 1 steek zand ingewerkt.
- Van beide warenhuizen werd regelmatig de 2e steek losgemaakt.
- Gemiddeld is per jaar 10 autovrachten zand gebruikt (1942, 1945 en 1946 meer). Het zand, afkomstig van de Oranjepolder, werd in het voorjaar met de frais doorgewerkt.
- Jaarlijks werden zware bemestingen gegeven met rotte mest en kunstmest, bovendien enige keren kalk.
En over bedijkingen van Oranjepolder en Oranjebuitenpolder
4. De Oranjepolder. Bedijkt in 1644.
Langs de Maasdijk ligt een brede strook zandgrond, de voortzetting van de Staalduinen. Vrijwel alles is afgegeest, doch niet zelden heeft men te veel zand verkocht, waardoor het land te laag is komen te liggen. Hierdoor wordt niet alleen schade berokkend aan de afgegeeste percelen, doch ook aan de omliggende. Verder bestaat de Oranjepolder uit kleigronden welke grotendeels te zwaar zijn voor tuinderijen; voor bouwland zijn zij zeer geschikt.
5. De overige Buitendijkse Polders.
Buiten Oranjepolder (bedijkt voor 1712);
Steendijkpolder (bedijkt voor 1657);
Noord Nieuwlandse polder en Kapelpolder bij Maassluis, ingedijkt .,tot enen corenlande” in 1401; overstroomd in 1611 en herbedijkt in 1712;
Jonge, Kleine en Grote Vettenoordse Polder bij Vlaardingen, bedijkt in 1551;
Kaartmateriaal
Een voorbeeld van een van de kaarten staat hieronder. Het beschrijft de diverse grondsoorten in het Westland. De kaarten zijn in hoge resolutie verkrijgbaar.
Het boek bestaat uit 150 pagina’s beschrijvende tekst plus een veelheid aan los kaartmateriaal. Een unieke collectie aan informatie voor Westlanders met tuindersbloed.
Downloaden
Het boek en de kaarten zijn in te zien en te downloaden vanaf een server van de bibliotheek van de Universiteit van Wageningen (Klik). Het boek is te vinden onder de link ‘Rapport’. De pdf zelf is volledig doorzoekbaar en door gebruik te maken van bijvoorbeeld ‘Oranjepolder’ als zoekwoord kan er heel eenvoudig een schat aan informatie worden ontsloten.
