Afgeslechte dijken in de Oranjebuitenpolder
Als een dijk niet meer noodzakelijk is kan er worden besloten om die dijk geheel of gedeeltelijk af te graven. Overal in laag liggend Nederland kan zoiets worden teruggevonden in het landschap. Soms heet een weg zelfs ‘Afgeslechte Dijk’. Ook in de Oranje(buiten)polder zijn er verschillende dijken afgeslecht (afvlakken / effenen).
- Zomerdijk parallel aan het Spuidijkje
- Oranjedijk tussen Pettendijk en Korte Kruisweg
- 2e Oranjedijk tussen de voormalige Blauwe Brug over een lengte van 500 meter oostwaarts
- De westelijke 2e Oranjedijk vanaf de Oranjesluis tot aan de voormalige Blauwe Brug
- Rijckevorsel dijkje
1. Zomerdijk parallel aan het Spuidijkje
Dit was het eerste en oudste dijkje in de Oranjebuitenpolder. Deze diende als zomerdijk om het wassende water uit de Maas tegen te houden. De aanleg was rond 1650 maar werd eigenlijk al overbodig nadat de ‘Groote Rel werd omgeleid rond 1700. Hierbij werd 50 meter westwaarts een nieuwe, veel hogere winterdijk aangelegd. Deze dijk bestaat nog steeds en heet ‘Spuidijkje’.
In het landschap is dit zomerdijkje nog steeds herkenbaar, zij het vaag. Met de komst van grotere tractoren en grotere ploegen is het profiel van het dijkje sinds de jaren 70 steeds meer afgevlakt.
2. Oranjedijk tussen Pettendijk en Korte Kruisweg
Ofschoon gebouwd als ringdijk om de Oranjepolder, gemeente Westland, ligt de Oranjedijk al geruime tijd in de gemeente Rotterdam. De Pettendijk valt wel in gemeente Westland en die is al in de jaren 90 afgegraven. Kort daarna is de Oranjedijk tussen de Korte Kruisweg en de Pettendijk afgegraven. Was voorheen dit gedeelte in gebruik als weiland en onverharde toegang tot percelen in de oude Oranjebuitenpolder, nu ligt er een fietspad en is de sloot aan de zuidwestkant gedempt. Dit fietspad maakt uit van een tracé tussen de Pettendijk en de Schenkeldijk, want verderop ligt aan de voet van de Oranjedijk een verhard fietspad.
3. 2e Oranjedijk tussen de voormalige Blauwe Brug over een lengte van 500 meter oostwaarts
De markante en bekende ‘Blauwe Brug, was in de wijde omgeving een bekend brug. Deze is aangelegd rond 1900 toen het Nieuw Oranjekanaal is gegraven. De toenmalige 2e Oranjedijk is ter plaatse onderbroken en om de oostelijke percelen te kunnen bereiken was deze brug noodzakelijk.
De 2e Oranjedijk is in de jaren 70 vanaf de voormalige aardappelschuur over een lengte van ongeveer 500 meter jaar op jaar verder afgeslecht. Na verloop van tijd is het verder geïntegreerd met de percelen die zuidelijker lagen.
4. De westelijke 2e Oranjedijk vanaf de Oranjesluis tot aan de voormalige Blauwe Brug
De westelijke 2e Oranjedijk is aangelegd als onderdeel van het geheel aan inpoldering en het verleggen van het verloop van de ‘Grote Rel’. Hierdoor ontstond rond 1700 het eerste deel van de Oranjebuitenpolder. Alle niet afgeslechte dijken zijn zelfs nu nog 3,5 meter boven N.A.P. maar aan de westelijke zijde, langs het Nieuw Oranjekanaal ligt helemaal geen dijk. Sterker, het lijkt alsof er nooit een dijk heeft gelegen. Maar dit is waarschijnlijk een misvatting.
Op de oude kaarten van Cruquius is wel degelijk sprake van een normale dijk op, waarschijnlijk, normale hoogte en breedte zoals verderop. Deze situatie bleef bestaan tot zeker 1890. Rond dat jaar is de Nieuwe Waterweg aangelegd en het Nieuw Oranjekanaal gegraven. Het kanaal bestond al tot aan de Oranjesluis maar was niet breed genoeg. Hoogstwaarschijnlijk is er toen besloten om het kanaal te verbreden. Daartoe moest een stuk van de dijkvoet worden weggegraven en waarschijnlijk is toen maar besloten de gehele dijk af te graven. Per slot van rekening was die ook niet meer nodig.
Momenteel ligt er een fietspad op de voormalige dijk. Voorheen was de weg ook opengesteld voor gemotoriseerd verkeer. Tegenwoordig gaat dit verkeer over de verbrede (en ook afgeslechte) Pettendijk / Hoekse Baan.
5. Rijckevorsel dijkje
Iets voor 1850 werden de Korte Bonnen uitgebreid tot in de Haakpolder. Ter afsluiting en beveiliging werd er een zomerdijkje aangelegd vanaf de Rel tot aan de duintjes richting de spoorlijn (die toen nog moest worden aangelegd [1890]). Dat dijkje werd het Rijckevorsel dijkje genoemd en heeft bestaan tot ca 1960. Het zuidelijke deel is opgegaan in de aanleg van het slibdepot. Het noordelijke deel is afgeslecht en gebruikt als vulling voor de welputten.
